Wat betekent 8, 14, 18 of 24 karaat goud?

Karaat is een term die u vaak hoort als het over goud gaat. Maar wat betekent het precies? En waarom is 14 karaat niet de helft waard van 24 karaat? In dit artikel leggen we het helder uit, inclusief een omrekenmodule en een compleet overzicht van alle gangbare gehaltes, zodat u als inwoner van Hoofddorp goed geïnformeerd een afspraak kunt maken.

Wat is karaat?

Karaat (afgekort kt of K) geeft aan welk percentage van een legering uit puur goud bestaat. Puur goud is 24 karaat, maar puur goud is te zacht voor sieraden. Daarom wordt het gemengd met andere metalen zoals zilver, koper of palladium. Het karaatgetal vertelt hoeveel van de 24 delen puur goud zijn. Naast het karaatgetal wordt het gehalte in Nederland vaak uitgedrukt in promillage, oftewel duizendsten. 14 karaat komt bijvoorbeeld overeen met 585 duizendsten puur goud, ofwel 58,5%.

Het verschil tussen karaat (schaal van 1 tot 24) en promillage (schaal van 0 tot 999) is dus alleen een andere manier om hetzelfde gehalte weer te geven. Op sieraden ziet u meestal het promillagegetal terug als keurteken, terwijl in de spreektaal en bij verkoop vaak het karaatgetal wordt gebruikt.

Omrekenmodule: karaat, promillage en fijngoud

Wilt u snel weten hoeveel promillage bij een bepaald karaatgehalte hoort, of hoeveel zuiver goud (fijngoud) er in uw sieraad zit? Gebruik onderstaande rekentool. Vul het karaatgehalte en het gewicht in gram in, en de module berekent direct het promillage en het fijngoudgewicht.

Onderstaande tabel toont dezelfde omrekening in statische vorm, zodat de belangrijkste gehaltes ook zichtbaar zijn zonder dat u de rekentool gebruikt.

Alle gangbare goudgehaltes op een rij

Wereldwijd worden verschillende karaatgehaltes gebruikt, afhankelijk van traditie, wetgeving en het beoogde gebruik. Onderstaand overzicht laat per gehalte zien wat de zuiverheid is, waarvoor het typisch wordt gebruikt en op welke markten het gangbaar is.

In Nederland is 14 karaat (585) traditioneel de meest verkochte legering, gevolgd door 18 karaat (750) in het luxere segment. 8 karaat (333) komt minder vaak voor en werd vooral in het verleden gebruikt voor budgetsieraden. Hogere gehaltes zoals 21, 22 en 24 karaat ziet u vooral bij sieraden en munten uit het Midden-Oosten, Zuidoost-Azië en bij beleggingsproducten.

Keurtekens en stempels herkennen

Op de meeste sieraden in Nederland vindt u een keurteken: 333, 375, 585, 750, 833, 875, 916 of 999. Dit getal correspondeert met het goudgehalte in duizendsten en is meestal aan de binnenzijde van een ring of aan een schakel van een ketting gestempeld. Naast het gehalteteken kan er ook een verantwoordelijkheidsteken staan: een merkteken van de fabrikant of edelsmid die het sieraad heeft laten keuren.

Geen stempel gevonden? Dat hoeft niet te betekenen dat het sieraad onecht is. Vooral oudere sieraden, handgemaakte stukken en buitenlandse sieraden missen soms een keur, of de stempel is door slijtage niet meer leesbaar. Onze specialisten testen het gehalte in dat geval kosteloos met professionele apparatuur. Meer over dit onderwerp leest u in ons artikel over keurtekens op gouden sieraden en over het herkennen van echt goud.

Waarom karaat de prijs per gram bepaalt

Hoe hoger het karaatgehalte, hoe meer puur goud het sieraad bevat, en dus hoe hoger de materiaalwaarde per gram. Een ring van 18 karaat bevat per gram meer goud dan dezelfde ring in 14 karaat, omdat er minder andere metalen zijn toegevoegd. De prijs per gram die u voor een sieraad kunt krijgen, wordt daarom altijd berekend als een percentage van de actuele goudprijs, die zelf gebaseerd is op 24 karaat puur goud.

Concreet betekent dit dat bij 14 karaat (585) ongeveer 58,5% van de actuele goudprijs per gram wordt gerekend, en bij 18 karaat (750) ongeveer 75%. Daarnaast speelt het gewicht een grote rol: een lichte ring van 18 karaat kan minder waard zijn dan een zware ring van 14 karaat, simpelweg omdat er in totaal meer fijngoud in de zwaardere ring zit.

Veelvoorkomende misverstanden over karaat

Veel mensen verwachten dat hun 14 karaat sieraden dezelfde prijs opleveren als de goudprijs die ze online zien. Maar de online goudprijs is altijd gebaseerd op 24 karaat puur goud. Bij 14 karaat gaat het om 58,5% van die waarde per gram. Daarnaast wordt bij een taxatie altijd het netto goudgewicht bepaald, zonder eventuele stenen of niet-gouden onderdelen zoals sluitingen of vullingen.

Een ander misverstand is dat verkleuring of slijtage betekent dat een sieraad geen echt goud is. Ook hoogwaardig goud kan door langdurig contact met huidoliën, parfum of andere metalen wat matter worden. Dit zegt niets over het karaatgehalte en heeft nauwelijks invloed op de materiaalwaarde.

Waar komt de term karaat vandaan?

De term karaat is afgeleid van het Arabische woord "qīrāṭ", dat teruggaat op het Griekse "keration": het zaadje van de johannesbroodboom. Deze zaadjes hadden opvallend constante gewichten en werden eeuwenlang gebruikt als natuurlijk gewicht bij het wegen van edelstenen en edelmetalen. Later ontwikkelde het karaatsysteem zich tot de schaal van 24 delen die we vandaag nog kennen voor goud, waarbij 24 karaat staat voor volledig zuiver goud.

Het is belangrijk om karaat als zuiverheidsmaat niet te verwarren met karaat als gewichtseenheid voor diamanten en andere edelstenen. Bij edelstenen is 1 karaat gelijk aan 0,2 gram en heeft het niets te maken met zuiverheid. Bij goud gaat het altijd om de verhouding puur goud ten opzichte van de totale legering. Deze dubbele betekenis van hetzelfde woord zorgt in de praktijk regelmatig voor verwarring bij klanten.

Waarom niet altijd 24 karaat wordt gebruikt

Puur goud van 24 karaat is prachtig van kleur, maar mechanisch gezien niet ideaal voor sieraden die dagelijks worden gedragen. Het metaal is zeer zacht en buigzaam, waardoor ringen, kettingen en armbanden snel zouden vervormen, krassen of breken. Door goud te legeren met metalen als koper, zilver, zink of palladium ontstaat een harder en duurzamer materiaal, dat bovendien goedkoper is om te verwerken.

De keuze voor een specifiek legeringsmetaal bepaalt ook de kleur van het eindresultaat. Geelgoud bevat doorgaans zilver en koper, roodgoud bevat een hoger percentage koper, en witgoud wordt gelegeerd met palladium of nikkel en vaak afgewerkt met een rodiumlaag. Het karaatgehalte zegt dus iets over de zuiverheid, terwijl de legeringsmetalen bepalen hoe het sieraad eruitziet en hoe hard het is.

Karaat en de keuze voor een sieraad

Bij de aankoop van een nieuw sieraad speelt karaat een rol in de afweging tussen budget, duurzaamheid en glans. 18 karaat wordt vaak gekozen voor verlovings- en trouwringen omdat het een mooie balans biedt tussen een rijke goudkleur en voldoende hardheid voor dagelijks gebruik. 14 karaat is iets harder en voordeliger, en daardoor de populairste keuze in Nederland voor kettingen, armbanden en oorbellen. Bij de aankoop van sieraden uit het buitenland, bijvoorbeeld tijdens een vakantie, is het goed om te weten dat het gangbare gehalte per land sterk kan verschillen, zoals ook blijkt uit de tabel met typische markten verderop in dit artikel.

Karaat bij internationale reissieraden en cadeaus

Steeds meer mensen ontvangen sieraden als cadeau uit het buitenland, of kopen zelf iets tijdens een reis naar bijvoorbeeld Turkije, Dubai of India. Deze sieraden hebben regelmatig een hoger karaatgehalte dan Nederlanders gewend zijn, zoals 21 of 22 karaat. Dat betekent dat het sieraad zachter is en gevoeliger voor krassen en vervorming, ook al is de goudwaarde per gram hoger. Bij twijfel over het gehalte van een buitenlands sieraad kunt u dit altijd laten controleren, ook als u niet van plan bent het te verkopen. Zo weet u zeker wat u in huis heeft en hoe u het sieraad het beste kunt onderhouden.

Wat betekent dit voor het verkopen van uw goud?

Weet u het karaatgehalte van uw sieraad niet zeker, dan hoeft dat geen probleem te zijn. Bij een taxatie wordt het gehalte altijd eerst vastgesteld, waarna het gewicht en de actuele koers worden gebruikt om tot een eerlijke prijs te komen. Zo weet u precies waar het bod op is gebaseerd, ongeacht of het om 8, 14, 18 of 24 karaat gaat. Meer over dit proces leest u op de pagina goud verkopen in Hoofddorp.

Wilt u weten wat uw sieraden precies waard zijn? Bekijk de actuele goudprijs per karaat of vraag een vrijblijvende taxatie aan.